Peaberry (caracoli)
Enkele ronde boon gevormd wanneer slechts één zaad in de kers groeit (in plaats van twee). Vertegenwoordigt 5-8% van een oogst. Soms apart verkocht op premiumprijzen. Impact op kopkwaliteit: betwist.
Achtergrond & Context
Een peaberry — in het Spaans caracol, in het Frans caracoli — is een bijzondere koffieboon die ontstaat wanneer slechts één van de twee zaden in een koffiekers volledig uitgroeit. Normaalgesproken bevat elke koffiekers twee zaden die tegen elkaar aanliggen en daardoor een vlakke kant hebben (de typische platte kant van een koffieboon). Bij een peaberry groeit slechts één zaad — het andere atrofieert of wordt niet bevruchting — en rolt het zaad uit tot een volledig ronde, ovale boon. Statistisch gezien zijn peaberries bij de meeste koffiesoorten goed voor 5 tot 10% van de totale oogst. Traditioneel worden ze handmatig of machinaal gesorteerd en apart verkocht als een premiumproduct. De folklore binnen de koffiemythologie suggereert dat peaberries rijker van smaak zijn omdat 'alle voedingsstoffen in één boon geconcentreerd zijn' — wetenschappelijk bewijs hiervoor is beperkt, maar cuppingsessies tonen regelmatig dat peaberries een intenserder aroma tonen.
Praktisch gebruik
Peaberry koffies zijn in België verkrijgbaar via specialty roasters en soms via fair trade winkels, met name uit Tanzania, Kenia en Rwanda — landen met een relatief hoog percentage peaberries door hun genetische variëteiten. Als je een peaberry koffie koopt, let dan op je maalgraad: de ronde bonen kunnen anders rollen in de molen dan normale platte bonen, wat kan leiden tot een inconsistentere maling als je molen niet goed is afgesteld. Voor handmolengebruikers is dit minder relevant. Brouw peaberries als filterkoffie en vergelijk ze naast een reguliere boon van dezelfde origin: de smaakervaring kan verrassend zijn. Keniaanse peaberry (ook 'Kenya PB') is een van de meest gegeerde varianten.
Verwante begrippen
Verwante termen: koffieboon anatomie, Kenya AA, caracoli, sortering, specialty koffie, Tanzania koffie.