FR EN NL DE ES

Koffie en botgezondheid: kost je kopje je botten iets?

Door ·

Kort antwoord: Nee, je dagelijkse kopje koffie sloopt je botten niet. Cafeïne vermindert de opname van calcium in de darm een heel klein beetje, ongeveer 4,6 mg per portie van 177 ml in één balansonderzoek, en een scheutje melk vangt dat op. Wie voldoende calcium binnenkrijgt, heeft volgens het beschikbare onderzoek geen reden om koffie te schrappen. Het enige waarschuwingssignaal geldt voor grootverbruikers van vier of meer koppen per dag die ook weinig calcium eten.

Kort samengevat
  • Een portie koffie van 177 ml maakte de calciumbalans 4,6 mg per dag negatiever, wat ongeveer 40 mg extra calcium compenseert (balansonderzoek uit 1995)
  • EFSA hanteert 950 mg calcium per dag als referentie-inname voor volwassenen vanaf 25 jaar en 1.000 mg voor 18 tot 24 jaar
  • In een Zweeds cohort van 31.527 vrouwen zat het extra breukrisico alleen bij vrouwen met minder dan 700 mg calcium per dag
  • Een meta-analyse uit 2023 met 508.312 mensen vond geen verband tussen koffie en heupbreuken
  • Een Mendeliaanse randomisatie-analyse uit 2025 vond geen oorzakelijk effect van koffie op de botdichtheid van de heuphals
  • Heb je osteoporose of een recente breuk, bespreek je koffiegewoonte dan met je arts

Verliest koffie calcium uit je lichaam?

Een heel klein beetje, en vooral doordat je minder opneemt, niet doordat je meer uitplast. In 1995 bekeken Barger-Lux en Heaney 560 calciumbalansen van 190 vrouwen tussen 34,8 en 69,3 jaar. Per portie van 177 ml cafeïnehoudende koffie viel de balans 4,6 mg per dag negatiever uit, en dat effect zat aan de inname- en opnamekant. De onderzoekers rekenden uit dat ongeveer 40 mg extra calcium per portie volstaat om het goed te maken.

Heaney vatte het in 2002 samen: de remmende werking van cafeïne op de calciumopname is zeer klein, de calciumuitscheiding via de urine over 24 uur verandert niet, en één tot twee eetlepels melk compenseren het effect. De studies die koffie met osteoporose verbonden, kwamen uit groepen met een calciuminname die duidelijk onder het optimum lag. Voor mensen die de aanbevolen hoeveelheid halen, is er geen aanwijzing voor schade.

Ter vergelijking: EFSA noemt in 2015 voor volwassenen vanaf 25 jaar 950 mg calcium per dag.

Wat zeggen de grote studies over botbreuken?

Het beeld is wisselend en hangt sterk af van wat mensen verder eten. Hallström en collega's volgden in 2006 31.527 Zweedse vrouwen van 40 tot 76 jaar gedurende 10,3 jaar, goed voor 3.279 osteoporotische breuken. Bij meer dan 330 mg cafeïne per dag lag het risico iets hoger dan bij minder dan 200 mg (HR 1,20; betrouwbaarheidsinterval 1,07 tot 1,35), terwijl thee geen verband liet zien. Dat extra risico zat bij vrouwen met minder dan 700 mg calcium per dag: vier of meer koppen tegenover minder dan één kop gaf daar HR 1,33 (1,07 tot 1,65).

Latere overzichten zijn gerustellender. Chen en collega's (2023) voegden 20 studies met 508.312 deelnemers samen en zagen geen verband met heupbreuken (HR 1,008; 0,760 tot 1,337). Zeng en collega's (2022) vonden bij de grootste koffiedrinkers een lagere kans op osteoporose (OR 0,79; 0,65 tot 0,92), maar geen duidelijk verband met breuken. Hun conclusie: hoe groter en beter gecontroleerd de studie, hoe zwakker het verband.

Waarom spreken de studies elkaar tegen?

Omdat het bijna altijd observatieonderzoek is. Heaney wijst erop dat melk en cafeïnehoudende dranken in het menu vaak elkaars plaats innemen: wie veel koffie drinkt, drinkt vaak minder melk, en weinig calcium is een bewezen risico voor broze botten. Roken, alcohol, beweging en de menopauze spelen ook mee. Het verschil tussen vrouwen en mannen in de meta-analyse van 2014 (Lee en collega's, 15 studies, 253.514 deelnemers) is nog niet verklaard.

En de botdichtheid?

Ook daar valt weinig op. De Study of Osteoporotic Fractures volgde 9.704 vrouwen vanaf 65 jaar ongeveer tien jaar en zag geen algemeen verband tussen koffie en de botdichtheid van heup of heuphals; boven vijf koppen per dag leek de dichtheid mogelijk lager (Liu en Liu, 2025). Wang en collega's (2025) combineerden 5.915 deelnemers van de Amerikaanse NHANES-enquête met Mendeliaanse randomisatie, waarbij genen als eerlijke controle voor verstorende factoren dienen: geen verband en geen oorzakelijk effect (OR 1,06; 0,88 tot 1,27).

Wat betekent dit voor je kopje op tafel?

Volgens de International Osteoporosis Foundation krijgt wereldwijd een op de drie vrouwen en een op de vijf mannen boven de 50 jaar een osteoporotische breuk. Daarom loont het vooral om het hele dagmenu in het oog te houden.

  • Haal eerst je calciumdoel: 950 mg per dag voor de meeste volwassenen.
  • Reken de melk in je cappuccino of koffie verkeerd mee, of kies een met calcium verrijkte plantaardige drank (lees het etiket).
  • Blijf onder de EFSA-richtwaarde van 400 mg cafeïne per dag; in onze vergelijking van cafeïne per bereiding reken je dat snel na.
  • Wees voorzichtig boven vier koppen als je weinig calcium eet: daar dook het signaal op.

Koffie beïnvloedt een ander mineraal duidelijker, namelijk ijzer: lees koffie en ijzeropname.

Veelgestelde vragen

Veroorzaakt koffie osteoporose?

Daar is geen stevig bewijs voor. Een meta-analyse uit 2022 vond zelfs een lagere kans op osteoporose bij de grootste koffiedrinkers (OR 0,79) en die van 2023 zag geen verband met heupbreuken. Het effect van cafeïne op calcium is klein en wordt door voldoende calcium opgevangen.

Hoeveel koffie kan er zonder risico voor je botten?

Er is geen gevalideerde grens. De algemene EFSA-richtwaarde is 400 mg cafeïne per dag voor een gezonde volwassene. Een risicosignaal zag men bij vier of meer koppen per dag bij Zweedse vrouwen met minder dan 700 mg calcium per dag, en een recent cohort suggereert een lagere botdichtheid boven vijf koppen.

Moet ik melk in mijn koffie doen voor mijn botten?

Melk vangt het kleine verlies op: een tot twee eetlepels volstaan volgens Heaney. Belangrijker is je totale calciuminname over de dag, 950 mg voor volwassenen vanaf 25 jaar.

Is thee beter voor de botten dan koffie?

Dat is niet aangetoond. In het Zweedse cohort hing thee niet samen met breukrisico, in het Amerikaanse onderzoek van 2025 was de heupdichtheid bij theedrinkers slechts 0,003 g/cm² hoger, en de meta-analyse van 2023 vond voor thee geen significant verband (HR 0,93; 0,84 tot 1,03).

Lees verder: Gids cafeïne: effecten en doses · Koffie en gezondheid · Koffie en ijzeropname · Koffie en zwangerschap

Bronnen

  1. EFSA NDA Panel (2015), Scientific Opinion on Dietary Reference Values for calcium, EFSA Journal 13(5):4101. doi:10.2903/j.efsa.2015.4101
  2. EFSA NDA Panel (2015), Scientific Opinion on the safety of caffeine, EFSA Journal 13(5):4102. doi:10.2903/j.efsa.2015.4102
  3. Barger-Lux MJ, Heaney RP (1995), Caffeine and the calcium economy revisited, Osteoporosis International. PubMed 7599455
  4. Heaney RP (2002), Effects of caffeine on bone and the calcium economy, Food and Chemical Toxicology. PubMed 12204390
  5. Hallström H et al. (2006), Coffee, tea and caffeine consumption in relation to osteoporotic fracture risk in a cohort of Swedish women, Osteoporosis International. PubMed 16758142
  6. Lee DR et al. (2014), Coffee consumption and risk of fractures: a systematic review and dose-response meta-analysis, Bone. PubMed 24576685
  7. Zeng X et al. (2022), The association of coffee consumption with the risk of osteoporosis and fractures: a systematic review and meta-analysis, Osteoporosis International. PubMed 35426508
  8. Chen CC et al. (2023), Association of Coffee and Tea Intake with Bone Mineral Density and Hip Fracture: A Meta-Analysis, Medicina 59(6):1177. doi:10.3390/medicina59061177
  9. Wang K et al. (2025), The association between coffee intake and femoral neck bone mineral density based on the NHANES and Mendelian randomisation study, Journal of Nutritional Science. doi:10.1017/jns.2024.38
  10. Liu RY, Liu E (2025), Longitudinal association of coffee and tea consumption with bone mineral density in older women, Nutrients 17(23):3660. doi:10.3390/nu17233660
  11. International Osteoporosis Foundation, Epidemiology of osteoporosis and fragility fractures. osteoporosis.foundation