Koffiekwaliteitsklassering
Koffie wordt geclassificeerd op basis van zeefmaat (boongrootte, uitgedrukt in 1/64 inch, bv. screen 18), aantal gebreken per 300 g, vochtgehalte en hoogteligging. Specialty grade vereist maximaal 5 Categorie 1-gebreken en nul quakers. Ethiopie gebruikt Grade 1-5, Kenia AA/AB/PB/C/E, Colombia Excelso/Supremo. Klassering bepaalt exportprijzen en helpt branders om het brandprofiel te voorspellen. De SCA Green Coffee Classification Protocol is de internationale standaard voor specialty-handel.
Achtergrond & Context
Grading van groene koffie bestaat al eeuwen als systeem om handelaren en kopers zekerheid te geven over de kwaliteit van een partij. Vandaag zijn de criteria voor specialty coffee vastgelegd door de SCA (Specialty Coffee Association) in het Green Coffee Classification Protocol. Dat protocol beoordeelt koffie op vijf assen: boongrootte (screen size), aantal primaire gebreken (categorie 1, zoals stenen, zwarte bonen of schimmel), aantal secundaire gebreken (categorie 2, zoals onrijpe bonen of gebroken bonen), vochtgehalte (ideaal tussen 10 en 12%) en wateractiviteit. Voor het specialty-label zijn nul Categorie 1-gebreken en maximaal vijf Categorie 2-gebreken per 300 g steekproef vereist. Elk producerend land heeft bovendien zijn eigen nationaal graderingssysteem dat parallel loopt. Ethiopië gebruikt een schaal van Grade 1 (best) tot Grade 5. Kenia hanteert een letterklassering: AA is de grootste boon (screen 18+), AB iets kleiner, PB staat voor peaberry. Colombia gebruikt Excelso (screen 14-16) en Supremo (screen 17+). Deze classifaties bepalen rechtstreeks de exportprijs op de termijnmarkt en helpen branders het juiste roastprofiel te kiezen.
Praktisch gebruik
Als consument kom je grading-informatie soms tegen op specialtywebsites of verpakkingen: termen als "Grade 1 Ethiopia" of "Kenya AA" zijn directe verwijzingen naar het graderingsysteem. Hoe hoger de grade, hoe uniformer en consistenter de partij doorgaans is qua boongrootte en gebreksloos uiterlijk. Let op: een hoge grade garandeert niet automatisch een hoge cupping-score — de sensorische beoordeling blijft de ultieme maatstaf. Wanneer je als liefhebber groene koffie aankoopt om zelf te roosten (home roasting), is de grade een nuttige indicator voor branduniformiteit: gelijkmatig grote bonen roosten meer gelijk en geven een consistenter eindresultaat.
Verwante begrippen
Specialty coffee, SCA-protocol, screen size, defect, quaker, cupping-score, green coffee, Ethiopië Grade 1, Kenia AA.