Welk budget voor specialty koffie per kilo?

Reken in België op 36 à 60 € per kilo voor een degelijke washed single origin (9-15 € per 250 g), 64 à 112 € per kilo voor een natural of anaerobe microlot (16-28 € per 250 g), en boven 150 €/kg voor Geisha's of Cup of Excellence-lots. Onder 30 €/kg verlaat je specialty-gebied en kom je in de categorie 'opgewaardeerde commercieel'.

De prijs van een specialty koffie lees je niet zoals een supermarktpak: het is geen marge bovenop een goedkope grondstof, maar een transparante keten waarin elke euro verantwoord kan worden. Specialty groene koffie wordt aan de boer betaald tussen 4 en 12 USD per pound — ongeveer 8 tot 26 €/kg groen — tegenover 1,50 à 2,50 USD/lb op de New Yorkse C-markt. Tel daar logistiek bij (transport, douane, opslag in Antwerpen of Hamburg), brandverlies (15-20 % gewicht tussen groen en gebrand), de kost van de brander (loon, afgeschreven machines, energie), de one-way-valve-zak, 6 % Belgische btw op voeding en de marge van de doorverkoper als er een distributeur tussen zit.

Drie prijsniveaus beschrijven de Belgische realiteit. Niveau een, 36-60 €/kg: klassieke washed single origins (Brazilië, Colombia, Honduras, Guatemala, Ethiopische Sidama) met SCA 84-86, vers gebrand bij een Belgische specialty micro-branderij. Dit is de kern van de meeste catalogi en de beste prijs-kwaliteit voor dagelijks gebruik. Niveau twee, 60-120 €/kg: microlots (Kenia AA Nyeri, Colombiaanse Huila-microlot, Ethiopische Yirgacheffe G1, washed Panama), natural of honey processen, scores 87-89. Niveau drie, 120 €/kg en hoger: Panamese of Ethiopische Geisha's, gevorderde anaerobics, Cup of Excellence-lots — 90+, kleine volumes. Hier kunnen wedstrijdlots 400 €/kg overschrijden.

De vergelijking met commerciële koffie is leerzaam. Een supermarktzak van 500 g à 4,50 € komt neer op 9 €/kg. Een specialty zak van 12 € per 250 g kost 48 €/kg — 5,3 keer meer. Maar het verbruik per kop blijft stabiel. Aan 12 g per filterkop levert 1 kg ongeveer 83 koppen: dat is 0,58 € per kop specialty tegen 0,11 € commercieel. 47 cent verschil per kop voor een koffie met verifieerbare oorsprong, variëteit, verhaal en versheid is geen luxe — het is de eerlijke prijs van een keten die de boer correct betaalt.

Een handige denkoefening: reken de prijs om in een weekverbruik. Wie twee filterkoppen per dag drinkt, gebruikt ongeveer 165 g per week, goed voor een maandbudget van 32 à 55 € voor specialty van niveau 1-2.

Prijsvorken specialty koffie (België)